Ekonomide Kaynaklar Nelerdir, İktisatta Üretim Faktörleri

Üretim faktörleri denildiğinde üretimin ne ile yapıldığı yani üretimin kaynağının ne olduğu sorusu akla gelmelidir. Ekonomide 4 tane temel kaynak bulunmaktadır.

Ekonomide kaynakların birincisi emek (iş gücü) kaynağıdır. İş gücü dendiğinde sadece bedensel değil aynı zamanda zihinsel güç anlaşılmalıdır. Fabrikada çalışan işçinin yaptığı iş, öğretmenin ders anlatması, doktorun hastasını muayene etmesi, avukatın müvekkilini savunması verilebilecek örneklerdir.

Emek nasıl hesaplanır? İş gücünü hesaplamak için bir ülkede yaşayan insan sayısından çalışma çağı (16-65 yaş) dışındaki kişiler ile çalışma çağında olup da çalışamayan (öğrenciler, askerler, mahkumlar, çalışma gücü olmayanlar, çalışma isteği olmayanlar gibi) kişilerin sayısı çıkarılır.  Türkiye’de toplam iş gücü 26 milyon civarındadır.

İktisatta ikinci üretim faktörü sermayedir. Sermaye ne demek? Sermaye daha önce insanlar tarafından üretilmiş olan ve üretim yapmaya yarayan üretim araçlarıdır. Üç farklı sermaye grubu bulunmaktadır. Bunlar Fiziki Sermaye, Finansal Sermaye ve Beşeri Sermayedir. İktisatta daha çok fiziki sermayeden bahsedilir. Fiziki sermayeye makineler, yollar, nakliye araçları ve fabrikalar gibi örnekler verilebilir.

Para sermaye midir? Normalde tek başına sermaye olmayan para sermaye olarak algılanmaktadır. Fakat para sermaye değil sermaye malı almaya yarayan bir araçtır. Para sermaye olsaydı merkez bankaları para basarak üretimi artırabilirlerdi. Ancak örneğin ekonomide para ikiye katlandığında sermaye de ikiye katlanamaz. Sadece fiyatlar artar ve enflasyon ortaya çıkar. Sonuç olarak para miktarının üretim miktarından fazla artması enflasyona neden olur.

Sermaye ile alakalı diğer tanım emeğin verimliliğini artıran her şey şeklindedir. Örneğin terzinin elindeki makas, mühendisin kullandığı bilgisayar programı sermaye olarak adlandırılabilir.

Ekonomide üretim faktörlerinin üçüncüsü doğal kaynaklardır. Ağırlıklı olarak toprak şeklinde adlandırılır. Bunun nedeni doğal kaynaklar dendiğinde ekilebilir tarım arazilerinin ve hammaddenin anlaşılmasıdır. İnsanın doğada hazır bulduğu her şey doğal kaynaktır. Örneğin denizler, ormanlar, yer altı kaynakları, güneş vb. doğal kaynaklardır.

Üretim faktörlerinin herhangi biri tam kullanılırsa o faktörün tam istihdamı şeklinde adlandırılır. Örneğin bir ülkedeki iş gücünün tamamı çalışıyorsa buna emeğin tam istihdamı denmektedir. Veya bir ülkede sermaye faktörleri tam kapasite çalışıyorsa buna sermayenin tam istihdamı denir. Bu faktörlerin eksik kullanılması ise ekonomik krizleri doğurur.

İktisattaki dördüncü kaynak girişimdir. Kendisi dışındaki faktörleri üretime hazırlama işine girişim denmektedir. Üretim sistemini kuran kişiler girişimcilerdir.

Ekonomideki kaynaklardan, bunların tanımlarından ve iktisatta üretim faktörlerinin özelliklerinden bahsettik. Son olarak kıt faktör kavramını açıklayalım. Kıt faktör kendisi dışındaki faktörlerle birlikte üretim faaliyetini gerçekleştirebilen kaynaklardır. Bu dört üretim kaynağının hepsi kıt faktördür.

You may also like...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir